Overige FAQ

Algemene informatie over het aanvragen van een octrooi of patent.

• 1. Kan een octrooiaanvrage of octrooi worden verkocht?

  Ja, het recht op een octrooiaanvrage of een octrooi kan worden overgedragen.

• 2. Wat is een licentie?

  Een licentie is de bevoegdheid handelingen te verrichten die vallen onder het octrooirecht en zoals overeengekomen in de overeenkomst tussen de licentiegever (de octrooihouder) en de licentienemer. De bepalingen van een licentieovereenkomst kunnen door de partijen in grote mate zelf worden ingevuld. Zo kunnen beperkende bepalingen worden opgenomen ten aanzien van de duur, de te betalen vergoeding en het gebied waarvoor de licentie geldt.

• 3. Wat is het uitsluitende recht van de octrooihouder?

  De octrooihouder is exclusief gerechtigd een geoctrooieerd product of een geoctrooieerde inrichting te vervaardigen, te gebruiken, in het verkeer te brengen, te verkopen, te verhuren, te verhandelen, aan te bieden en te importeren. Dit geldt eveneens voor een geoctrooieerde werkwijze. Producten of werkwijzen die weliswaar onder het octrooi vallen maar in de privé-sfeer worden gebruikt vallen buiten het uitsluitend recht van de octrooihouder.

• 4. Wat gebeurt er als er vermeend inbreuk wordt gemaakt op een octrooi?

  In dit geval zal de octrooihouder zelf actie moeten ondernemen. Wanneer er niet door overleg tot een oplossing kan worden gekomen (bijvoorbeeld door stopzetting van de vermeende inbreuk of het afsluiten van een licentie) kunnen er juridische stappen worden ondernomen, zoals mediation, arbitrage, of indien noodzakelijk, de stap naar de rechter. Daarbij kan een rechter naast de inbreukvraag ook toetsen of het octrooi aan de formele eisen voldoet. 

• 5. Hoe kan een vermeend onterecht verleend octrooi worden vernietigd?

  Een nietigheidsprocedure kan voor de rechtbank worden gevoerd. De rechter kan zich daarbij laten adviseren door het NL Octrooicentrum. Wanneer het vermeend onterecht verleend octrooi een Europees octrooi betreft dat minder dan 9 maanden is verleend, kan er een centrale oppositieprocedure worden gestart voor het Europees Octrooibureau.

• 5b. Ik heb nieuwe informatie die schadelijk is voor mijn Europese octrooi. Kan ik mijn octrooi beperken/vernietigen met geldigheid voor alle gedesigneerde landen?

  Sinds enkele jaren biedt het Europees octrooirecht de octrooihouder van een Europees octrooi de mogelijkheid zijn octrooi centraal te beperken of te vernietigen. Dit heeft als voordeel dat dit niet voor elke nationaal octrooiverlenende instantie afzonderlijk hoeft te worden gedaan. Tevens heeft de octrooihouder tijdens een dergelijke procedure de volledige controle over de beperkingen van zijn octrooi. Dit is anders in een nietigheidszaak of een oppositie procedure, waarin een derde partij argumenten en bewijsmateriaal kan aandragen om het octrooi (gedeeltelijk) nietig te laten verklaren.

  
  

• 6. Wat is het voordeel van het bewaken van octrooipublicaties?

  Door het bewaken van een bepaald vakgebied kunnen algemene ontwikkelingen worden waargenomen. Bovendien is het zo ook mogelijk te zien welke koers specifieke concurrenten varen. Een bijkomend voordeel is dat bovendien tijdig kan worden opgemerkt dat een ongewenst octrooi is verleend. Daar de periode waarin een oppositie tegen een Europees octrooi tot 9 maanden na verlening van het octrooi duurt, kan het belangrijk zijn tijdig op de hoogte te zijn van verleningen. Een ander doel kan zijn te signaleren wanneer een bepaalde techniek niet meer beschermd is en dus toegankelijk wordt.

• 7. Waarom wordt er onderzoek in de octrooiliteratuur verricht?

  De octrooiliteratuur omvat miljoenen publicaties. In deze publicaties is een actuele stand van de techniek op alle gebied te vinden. Om na te gaan of een uitvinding of een researchontwikkeling niet reeds bekend zijn, kan het zinvol zijn om tijdig een onderzoek in de octrooiliteratuur uit te voeren. Bovendien zijn de activiteiten van concurrenten op octrooigebied door middel van regelmatig uit te voeren onderzoeken in de gaten te houden. Ook ter inspiratie tijdens een ontwikkeltraject kan octrooiliteratuur een zinvolle bijdrage leveren. Toegang tot een groot deel van de octrooiliteratuur kan worden verkregen via de gratis database Espacenet: nl.espacenet.com. Hierbij dient echter rekeningen te worden gehouden dat octrooiaanvragen gebruikelijk slechts na anderhalf worden gepubliceerd. Het kan dus zijn dat een ander reeds octrooi heeft aangevraagd op een uitvinding, maar dat de uitvinding nog niet in de database voorkomt.

• 8. Wat is de rol van octrooien in een innovatietraject?

  Het kan zinvol zijn om tijdens verschillende fasen van een ontwikkeltraject rekening te houden met octrooien. Ter inspiratie in de conceptfase kan octrooiliteratuur zinvol zijn. Tijdens een opvolgende fase kan het zinvol zijn de octrooiposities van derden te bepalen om mogelijke conflicten te vermijden. Nadat er in het ontwikkeltraject keuzen zijn gemaakt kan het zinvol zijn te overwegen om octrooi aan te vragen op de behaalde resultaten. Let er hierbij op dat het slechts zinvol is octrooi aan te vragen als de vindingen nog niet in de openbaarheid zijn gebracht. Een octrooiaanvrage kan voor bedrijven van groot belang zijn bij het aantrekken van investeerders; de kansen om de investeringen terug te verdienen worden immers vergroot indien een bedrijf zijn marktpositie kan verdedigen met behulp van octrooien.

• 8b. Wat is “landscaping”?

  Met “landscaping” wordt gedoeld op het in kaart brengen van de octrooiactiviteiten in een bepaalde markt of in een bepaald vakgebied. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om in beeld te brengen hoeveel octrooiaanvragen worden ingediend door concurrenten en/of op welke technieken de nieuw door derden ingediende octrooiaanvragen zijn gericht. Zo kunnen bijvoorbeeld technische trends worden herkend, mogelijk nog voordat dit in de markt zichtbaar is. Tevens is het mogelijk nieuwe partijen vroegtijdig te identificeren. Bedenk hierbij wel dat er altijd een vertraging in de beeldvorming optreedt van anderhalf jaar. Gedurende de eerste anderhalf jaar na indiening zijn octrooiaanvragen immers niet toegankelijk.

  
  

• 9. Wat is de “Innovatiebox” (voorheen “Octrooibox”)?

  Als onderdeel van de aangepaste fiscale wetgeving in het kader “werken aan winst” heeft de overheid een fiscale regeling in het leven geroepen waarmee innovatie wordt gestimuleerd. Deze regeling is in 2007 van kracht geworden en vervolgens een aantal malen aangepast. Op dit moment is het mogelijk tegen een verlaagd tarief (5% in plaats van de gebruikelijke 20/25%) af te rekenen voor de vennootschapsbelasting. Voorwaarden om van deze fiscale regeling gebruik te mogen maken is dat er octrooi is aangevraagd voor de desbetreffende innovatie en dat er aan de betreffende innovatie toerekenbare winst wordt gemaakt. Met de fiscus dient vooraf een bepaalde “ruling” overeen te worden gekomen.

  Sinds 2008 kan ook een S&O-verklaring (door Agentschap NL afgegeven verklaring voor speur-, en ontwikkelingswerk) gebruikt worden voor deelname aan deze regeling.

  Om gebruik te maken van de Innovatiebox-regeling is het verstandig contact op te nemen met een op dit terrein deskundig accountant/fiscalist.

  
  

• 9b. Wie kan gebruik maken van de Innovatiebox?

  De Innovatiebox kan worden gebruikt door belastingplichtigen die immateriële activa ontwikkelen (bijvoorbeeld een uitvinding of technische toepassing) en daarvoor octrooi hebben gekregen. Met ingang van 2008 kunnen bedrijven die een S&O-verklaring hebben maar die niet in het bezit zijn van een octrooi, patent of kwekersrecht, óók gebruik maken van de Innovatiebox.

  
  

• 10. Hebben kleinere bedrijven iets aan de Innovatiebox?

  De regeling geldt alleen voor de vennootschapsbelasting. Kleine bedrijven die niet belastingplichtig zijn voor de vennootschapsbelasting hebben er niets aan. Bovendien is er slechts sprake van een lagere winstbelasting, dus de onderliggende techniek van de octrooiaanvrage/het octrooi moet op enig moment winstgevend worden.

  Om in aanmerking te komen voor de belastingkorting moeten er doorgaans een aangepaste administratie worden gevoerd. In geval van kleinere commerciële belangen kan dat in de praktijk een probleem vormen dat niet opweegt tegen de uiteindelijke korting op de vennootschapsbelasting.

  Bijkomend probleem is dat MKB-ers lang niet altijd patenten op hun vindingen aanvragen. Uit onderzoek van KPMG en Microsoft (2006) is gebleken dat maar ongeveer veertig procent van de Europese MKB-ers een octrooi aanvraagt op vindingen die zich daartoe lenen.

  
  

• 11. Wat kost het aanvragen van octrooi?

  Afhankelijk van het type nieuwheidsonderzoek variëren de indieningstaksen voor een Nederlandse octrooiaanvrage tussen de € 180,- (voor het nationale type) en € 979,- (voor het internationale type). Indien een beëdigd octrooigemachtigde wordt ingeschakeld voor het opstellen van de aanvrage liggen de kosten, in een gemiddelde zaak, doorgaans tussen de € 5000,- en € 6500,-. Aanvragen van octrooi in het buitenland worden bepaald door nationale tarieven, en liggen in het algemeen tussen de € 2000,- en € 7000,- per land. De prijs van voor indiening van een Europese octrooiaanvrage varieert mede afhankelijk van het aantal aangewezen landen, maar bedraagt doorgaans circa € 6500,-. In deze bedragen zijn de kosten voor een octrooigemachtigde inbegrepen. De totale kosten voor een octrooiverleningstraject, dat vele jaren kan duren, kunnen in de tienduizenden Euro’s lopen, wanneer voor een groot aantal landen octrooi gewenst is. 

• 12. Wat kost een verleningsprocedure?

  Daar de verleningsprocedures in diverse landen zeer uiteen lopen en daar het bij voorbaat niet duidelijk is hoe complex bepaalde onderhandelingen zullen zijn is het nagenoeg onmogelijk hier een zinvol antwoord op te geven. De verlening van een Nederlands octrooi hoeft niets te kosten terwijl de onderhandelingen voor het Europese Octrooibureau één of meerdere bezoeken aan München (hoofdzetel van het Europese Octrooibureau) of Rijswijk (een dependance van het Europese Octrooibureau) noodzakelijk kunnen maken. Ten slotte dient er na verlening van een Europees octrooi nog rekening gehouden te worden met aanzienlijke kosten voor het (al dan niet gedeeltelijk) vertalen en lokaal registreren van het verleende octrooi. De kosten hiervoor zijn zeer uiteenlopend en zijn gelegen tussen de € 200,- en circa € 3.000,- per land. In een aantal Europese landen, waaronder Nederland, Engeland, Duitsland en Frankrijk, is het tegenwoordig niet meer verplicht de volledige tekst te vertalen, maar kan men volstaan met een vertaling van de conclusies, waardoor deze kosten lager uitvallen. 

• 13. Zijn er subsidie mogelijkheden voor het verkrijgen van een octrooi?

  Enige jaren lang heeft er een subsidieregeling bestaan waarmee octrooiaanvragen komend worden bekostigd; het betrof de zogeheten Innovatievouchers. Innovatievouchers worden echter op dit moment niet meer uitgegeven. Eventuele actuele ontwikkelingen op dit gebied adviseren wij het Agentschap NL te raadplegen (www.agentschapnl.nl).

  
  

• 13b. Komt er een Europees octrooi?

  Een groep van achttien EU-lidstaten, waaronder Nederland, krijgt een gezamenlijke octrooiregeling. Zo is medio december 2010 besloten.

  De EU-landen hebben meer dan tien jaar onderhandeld over een Europees octrooi, maar ze konden niet op één lijn komen. Spanje en Italië blijven dwarsliggen. Het belangrijkste conflictpunt is het aantal talen waarin een octrooiaanvraag vertaald moet worden. Unanimiteit bleek niet haalbaar. Gezien het grote economische belang van een gezamenlijk octrooi, gaan de achttien landen nu een ‘kopgroep’ vormen. Zeven andere lidstaten kijken de kat nog uit de boom, maar sluiten zich er mogelijk bij aan.