Algemeen

Wat zijn eigenlijk octrooien, patenten en meer.

• 1. Wat is een octrooi?

  Een octrooi is een uitsluitend recht, dat wil zeggen een recht het anderen te verbieden om een uitvinding te vervaardigen of toe te passen, te gebruiken, te verkopen, te verhuren, te verhandelen, in te voeren, aan te bieden of in voorraad te houden, binnen het grondgebied waar het octrooi geldig is. Een octrooi kan betrekking hebben op een product, een inrichting, een nieuwe toepassing van een bekend product, een werkwijze of een combinatie hiervan. 

• 2. Wat is een patent?

  Een patent is hetzelfde als een octrooi. “Patent” is de Engelstalige aanduiding voor “octrooi”. Het woord “patent” wordt ook wel in het Nederlands gebruikt.

• 3. Wat is een octrooiaanvrage?

  Een octrooiaanvrage is een officieel en volgens bepaalde vormvoorschriften bij een octrooiverlenende instantie ingediend verzoek tot verlening van een octrooi.

• 4. Wat betekent “patent pending”?

  "Patent pending" betekent dat er octrooi is aangevraagd maar dat dit nog niet verleend is. In het Nederlands wordt dit wel aangegeven met "octrooi aangevraagd". 

• 5. Wat is het voordeel van het verwerven van een octrooi?

  Een octrooihouder kan optimaal de vruchten plukken van zijn inspanningen om zijn uitvinding te vercommercialiseren en te ontwikkelen. Concurrenten kan de toegang tot de markt onthouden worden voor de producten of werkwijzen die onder het uitsluitend recht vallen in de landen waar het octrooi geldig is. Ook is het mogelijk op basis van een octrooirecht licenties aan derden te verlenen. 

  
  

• 6. Waar is een octrooi geldig?

  Een octrooi is slechts geldig in de landen waarin het desbetreffende octrooi is verleend. Dit wil zeggen dat in landen waarin het octrooi niet geldt vrij gebruik kan worden gemaakt van de elders geoctrooieerde techniek. Opgemerkt hierbij wordt dat import van geoctrooieerde producten of werkwijzen vanuit een land waarin het octrooi niet geldt naar een land waar het octrooi wél geldig is, niet is toegestaan. Een veel voorkomend misverstand is dat er producten of werkwijzen bestaan waarop een “wereldoctrooi” rust. “Wereldoctrooien” bestaan niet; vaak betreft het hier een foutieve aanduiding voor een zogenaamde PCT-octrooiaanvrage (octrooiaanvrage voor gelijktijdig maximaal ruim 140 landen). Allereerst is er een aantal landen waar octrooibescherming onmogelijk is en daarnaast is het buitensporig kostbaar om in alle landen waarin dit mogelijk is een octrooi te vestigen en in stand te houden.

  
  

• 7. Hoe lang is de levensduur van een octrooi?

  In de meeste westers georiënteerde landen kan een octrooi in stand blijven tot 20 jaar na de indiening van de octrooiaanvrage. Door middel van het inroepen van de zogenaamde prioriteit is het in principe mogelijk tot en met 21 jaar na de indiening van de prioriteitsaanvrage bescherming te krijgen voor de vinding. Een uitzondering op de regel dat de maximale beschermingsduur 20 jaar bedraagt, is de mogelijkheid om de beschermingsduur voor farmaceutische producten en bestrijdingsmiddelen te verlengen met maximaal 5 jaar door middel van een Aanvullend BeschermingsCertificaat (ABC). Een dergelijk certificaat is bedoeld om de ontwikkelaars van medicijnen te compenseren, die vaak te maken hebben met langdurige ontwikkeltrajecten en grote investeringen, en die soms pas in de laatste jaren van de looptijd van het octrooi toestemming krijgen van de autoriteiten om hun product op de markt te brengen.

  
  

• 8. Wie verleent octrooien?

  De nationale overheden verlenen onder tussenkomst van octrooiverlenende instanties de exclusieve rechten. De Nederlandse octrooiverlenende instantie is het NL Octrooicentrum, het voormalige Octrooicentrum Nederland dat onderdeel uitmaakt van het Agentschap NL. Tot april 2005 heette deze organisatie het Bureau voor de Industriële Eigendom en tot 1995 was de naam “Octrooiraad”. Het Agentschap NL vormt een onderdeel van het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Daarnaast bestaan er ook supranationale organisaties die de bevoegdheid hebben om voor meerdere landen in een regio al dan niet gelijktijdig octrooien te verlenen. Een voorbeeld van zo’n supranationale organisatie is het Europees Octrooibureau (European Patent Office, EPO). 

  
  

• 9. Hoe verwerf ik een octrooi?

  Voor het verkrijgen van een octrooi moet er een officiële octrooiaanvrage worden ingediend bij de octrooiverlenende instantie in het land waarin men een octrooi wil verwerven. Deze octrooiaanvrage moet voldoen aan bepaalde vormvoorschriften. Na een formele, en eventueel ook inhoudelijke, toetsing zal dan in gunstig beoordeelde gevallen octrooi worden verleend. 

• 10. Kan ik zelf octrooi aanvragen?

  Ja, daar waar u ingezetene bent, of daar waar uw bedrijf is gevestigd kunt u zelf octrooi aanvragen. In Nederland kan dit door direct in contact te treden met:

  NL Octrooicentrum
  Afdeling Publieksvoorlichting
  Postbus 5820
  2280 HV Rijswijk (ZH)

  Patentlaan 2
  2288 EE Rijswijk (ZH)

  Tel. 088 – 6026000
  nloctrooicentrum@agentschapnl.nl
  www.octrooicentrum.nl

  Buiten de landen waar u ingezetene bent, of waar uw bedrijf is gevestigd, is doorgaans een vertegenwoordiger benodigd, meestal een octrooigemachtigde.

• 11. Is het verstandig om daar waar mogelijk zelf octrooi aan te vragen?

  In het algemeen kan gesteld worden dat het werk van specialisten is om octrooiaanvragen op te stellen en de verlening ervan te begeleiden. De octrooiaanvrage moet immers het gewenste uitsluitend recht op een uitvinding goed en zo ruim mogelijk te omschrijven volgens de geldende juridische maatstaven. Wanneer de aanvrage de uitvinding niet juist of onvolledig omschrijft zal ook het eventueel uiteindelijk verkregen recht (onnodig!) beperkt zijn, of zal het octrooi eenvoudig zijn te omzeilen door de concurrentie. Ten slotte is het buiten het land waar u ingezetene bent, of waar uw bedrijf is gevestigd, doorgaans verplicht van een vertegenwoordiger gebruik te maken. Voor een kwalitatief goede octrooiaanvrage is het raadzaam voor het opstellen een octrooigemachtigde in de arm te nemen. 

• 12. Tot wie kan ik mij wenden voor het verkrijgen en handhaven van octrooirechten?

  In de meeste landen is het naast de aanvrager of houder van een octrooi (of personeelsleden van de aanvrager in geval van een rechtspersoon) slechts voorbehouden aan een octrooigemachtigde. In Nederland bestaat er een Orde van Octrooigemachtigden:

  Postbus 3219
  2280 GE Rijswijk

  Tel. 070 - 3905578
  Fax. 070 – 3905171

  mail@octrooigemachtigde.nl
  www.octrooigemachtigde.nl
  www.octrooi.nl

  Alle Nederlandse octrooigemachtigden zijn lid van deze Orde, welke een register bijhoudt van de octrooigemachtigden. Indien een persoon niet in dit register voorkomt, kunt u ervan uitgaan dat de persoon geen Nederlands octrooigemachtigde is.

• 13. Wat is een octrooigemachtigde?

  Een octrooigemachtigde is een specialist op het gebied van het verwerven en in stand houden van octrooirechten. In Nederland dient een octrooigemachtigde na het behalen van een universitaire technische of natuurwetenschappelijke vooropleiding een aantal specialistische examens af te leggen en ten minste drie jaar ervaring op te doen. Bij beëdiging dient tevens een gelofte afgelegd te worden dat de zaken waarmee de gemachtigde tijdens de beroepsbeoefening in aanraking komt onder meer confidentieel worden behandeld. De meeste Nederlandse octrooigemachtigden zijn tevens Europees octrooigemachtigde. Ook voor inschrijving als Europees octrooigemachtigde dient men zich te kwalificeren.

  Let wel: voor partijen die zich uitgeven als “octrooiadviseur” of “octrooi-expert” is het onduidelijk of een dergelijke partij deskundig is of niet. Zij zijn niet door de overheid gecertificeerd en hebben geen examens behaald, waaruit blijkt dat zij voldoende kennis van het octrooirecht bezitten om u goed te kunnen adviseren.